Slider

Przykłady tajemnic przedsiębiorstwa

Dzisiaj pierwszy wpis inspirowany statystykami bloga. Analiza statystyk pokazuje, że najczęściej szukacie Państwo informacji o tym, co konkretnie może stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Zamkniętej listy oczywiście nie ma. Spełniam jednak wspomniane prośby i zamieszczam poniżej przykładową listę. Można ją traktować jako wskazówkę, inspirację przy formułowaniu własnej listy.

Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje, które spełniają łącznie trzy przesłanki: posiadają wartość gospodarczą, są nieujawnione do wiadomości publicznej, oraz przedsiębiorca podjął co do nich działania niezbędne w celu zachowania ich poufności.

Tradycyjnie dzieli się tajemnice przedsiębiorstwa na informacje handlowe, technologiczne, techniczne czy organizacyjne, niemniej z praktycznego punktu widzenia podział ten jest bez znaczenia. Ważne jest, by informacje posiadały wartość gospodarczą, to znaczy mogły być zastosowane w rywalizacji konkurencyjnej.

Poniżej podaję przykłady informacji, które posiadają wartość gospodarczą i mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Zwracam jednak szczególną uwagę na to, że informacje te same z siebie tajemnicy przedsiębiorstwa nie stanowią. One tylko mogą ją stanowić.

Tajemnicą przedsiębiorstwa informacje staną się pod warunkiem, że będą spełniać również pozostałe dwie ustawowe przesłanki, to znaczy nie będą powszechnie znane, a przedsiębiorca podjął wobec nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Jakie informacje mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa?

Tajemnice przedsiębiorstwa mogą występować w każdym obszarze działalności firmy. Ze natury informacji podlegających ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa wynika, że ich lista jest nieograniczona i ma charakter otwarty.

Poniższa, przykładowa lista, może okazać się pomocna przy analizie własnego przedsiębiorstwa pod kątem występowania w nim informacji, które warto objąć prawem tajemnicy przedsiębiorstwa.

Sprzedaż

  • Lista klientów
  • Informacje dotyczące osób decyzyjnych u klientów
  • Ceny transakcyjne, poufne cenniki
  • Terminy obowiązywania lub odnawiania umów
  • Potrzeby klientów, np. w zakresie asortymentu, oprogramowania, obsługi itp.
  • Otrzymane zapytania ofertowe
  • Złożone oferty
  • Fakt prowadzenia negocjacji i ich przebieg

Marketing

  • Prognozy i plany sprzedaży
  • Informacje uzyskane podczas badania konkurencji
  • Informacje uzyskane podczas badania klientów
  • Wartość budżetów reklamowych
  • Plany kampanii marketingowych lub reklamowych

Dostawcy, podwykonawcy, pracownicy

  • Informacje o dostawcach i stosowanych cenach
  • Informacja o jakości dostaw lub usług poszczególnych dostawców, terminach realizacji
  • Informacja stosowanych zakazach konkurencji
  • Informacje o wynagrodzeniach pracowników

Kontrola jakości

  • Informacje o wadliwościach poszczególnych produktów, zgłaszanych reklamacjach
  • Statystyki
  • Procedury kontroli jakości

Produkcja 

  • Informacja koszt-cena
  • Dane dotyczące dostawców
  • Stosowane receptury, przepisy, metody produkcji, procedury
  • Pozytywne i negatywne know-how

Badania i rozwój

  • Plany rozwoju, kierunki rozwoju
  • Wynalazki przed zgłoszeniem wniosku patentowego
  • Wyniki badań
  • Wyniki poszukiwań nowych produktów lub usług
  • Pozytywne know-how w zakresie badań i rozwoju
  • Negatywne know-how, czyli informacje o niepowodzeniach i ślepych uliczkach

Informacje finansowe

  • Wewnętrzne dokumenty finansowe
  • Budżety, prognozy, raporty
  • Nieujawniane rachunki zysków i strat
  • Obowiązkowe sprawozdania finansowe przed ujawnieniem

Wewnętrzne informacje o firmie

  • Sposób organizacji pracy
  • Biznes plany
  • Oprogramowanie stosowane przez firmę

 

Dodatkowe dwie przesłanki – „poufność” i „rozsądne” działania w celu zachowania w poufnościMC900230503

Podsumowując, jak cenne lub nawet bezcenne by nie były informacje dla przedsiębiorcy, będą dostępne dla każdego, w tym pracownika lub konkurenta, bez żadnych ograniczeń, jeżeli przedsiębiorca nie wyrazi woli objęcia ich prawem tajemnicy przedsiębiorstwa.

W celu objęcia wartościowych informacji prawem tajemnicy przedsiębiorstwa, informacje te muszą spełnić dodatkowo dwie przesłanki:

  • muszą być poufne w tym sensie, że jako całość lub w szczególnym zestawie i zespole ich elementów nie są ogólnie znane lub łatwo dostępne dla osób z kręgów, które normalnie zajmują się tym rodzajem informacji;
  • muszą być poddane przez osobę, pod której legalną kontrolą informacje te pozostają rozsądnym, w danych okolicznościach, działaniom dla utrzymania ich poufności.

Przesłanki te przytoczyłem w brzmieniu wynikającym z przepisu art. 39 ust. 2 TRIPS, gdyż moim zdaniem lepiej niż przepis art. 11 ust. 4 UZNK opisuje on istotę tajemnicy przedsiębiorstwa.[1] Przepis art. 39 ust. 2 TRIPS ma bezpośrednią skuteczność na gruncie polskiego prawa, a definicję tajemnicy przedsiębiorstwa wynikającą z art. 11 ust. 4 UZNK należy interpretować w zgodzie z jego treścią. [2]

Analizując konkretne informacje Sąd Najwyższy uznał, że wykluczone jest objęcie tajemnicą informacji, które osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze[3], zaś wykorzystanie przez pracownika we własnej działalności gospodarczej informacji, co do których przedsiębiorca (pracodawca) nie podjął niezbędnych działań w celu zachowania ich poufności, należy traktować jako wykorzystanie powszechnej wiedzy, do której przedsiębiorca nie ma żadnych ustawowych uprawnień.[4]

Mając na uwadze te wymogi  należy ze szczególną uwagą przyjrzeć się informacjom posiadanym przez przedsiębiorstwo. Być może, mimo ich znacznej wartości, powodującej przewagę konkurencyjną firmy na rynku, nie podlegają one ochronie.


[1] TRIPS – Agreement on Trade – Related Aspects of Intellectual Property, Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej stanowiące załącznik do Porozumienia Ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), którego stroną jest Polska,
[2] wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06,
[3] wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r., I CKN 1159/00,
[4] wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., I CKN 304/00.

 

{ 7 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Karolina Maj 28, 2013 o 15:26

czy testy wydajności/raporty z tych testów przeprowadzone dla materiałów eksploatacyjnych stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa?

Odpowiedz

Robert Solga Maj 28, 2013 o 15:46

Dzień dobry,
zdecydowanie takie informacje mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Celowo piszę, że mogą stanowić, a nie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ dla uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa konieczne jest spełnienie łącznie trzech ustawowych przesłanek. Informacje dotyczące wydajności, wytrzymałości, usterkowości i tym podobne, posiadają wartość gospodarczą nie tylko dla przedsiębiorcy, który je wytworzył, ale również dla jego konkurentów. Pierwszą przesłankę mamy więc spełnioną. Trzeba jednak pamiętać, że sama wartość gospodarcza informacji nie wystarczy. Dodatkowo informacja ta powinna być poufna i przedsiębiorca powinien przedsięwziąć odpowiednie działania w celu zachowania jej poufności.
Pozdrawiam
Robert Solga

Odpowiedz

Grzegorz Czerwiec 28, 2013 o 20:27

Witam,
Podpisałem w pracy zobowiązanie do zachowania tajemnicy firmowej (dotyczy to aspektów technicznych, handlowych itd.) w trakcie trwania pracy oraz po jej zakończeniu.
Po zakończeniu pracy nie ma określonego terminu.
Czy po zakończeniu pracy w tej firmie mogę otworzyć działalność o tym samym profilu?

Odpowiedz

Robert Solga Czerwiec 29, 2013 o 14:04

Witam,
jak sądzę, odpowiedź na to pytanie znajdzie Pan we wpisie „Jak długo trwa tajemnica przedsiębiorstwa”.
Niestety w komentarzach bloga nie udzielam porad. Wynika to między innymi z tego, że możemy inaczej interpretować zapisy umowy, którą Pan ma przed sobą, a ja jej nie widzę. Taka porada mogłaby być całkowicie błędna. Ponadto treść porady objęta jest tajemnicą zawodową, więc nie mogę jej udzielać publicznie na blogu.
Jeżeli nie znajdzie Pan odpowiedzi w zawartości bloga, to mogę Panu udzielić odpłatnej porady prawnej. Poproszę wówczas o przesłanie skanu umowy na mój adres e-mail.
Pozdrawiam
Robert Solga

Odpowiedz

Stanisław Styczeń 10, 2014 o 21:42

Witam!
Czy mniejszościowy akcjonariusz może ujawnić dane ze sprawozdania finansowego spółki akcyjnej (np podczas konferencji prasowej lub w innej formie np podczas wywiadu dla prasy) w sytuacji gdy zarząd spółki w określonym prawem terminie nie dopełnił ustawowego obowiązku zgłoszenia tegoż sprawozdania w KRS. Dodam, że spółka częściowo finansowana jest ze środków publicznych, a ujawnienie danych ze sprawozdania może np skutkować utratą tych środków?

Odpowiedz

Robert Solga Styczeń 16, 2014 o 00:08

Witam,
Trudno odpowiedzieć na to pytanie, gdyż nie wiemy, czy te sprawozdania finansowe były ujawnione, czy też były poufne, komu zostały przekazane i czy z zastrzeżeniem poufności. Owszem, przyjmuje się, że od pewnego momentu sprawozdania są jawne, ale nie wiemy, czy w tym wypadku miało to miejsce.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Stanisław Styczeń 31, 2014 o 19:46

Witam!
Podam więc kilka szczegółów, Sprawozdanie finansowe (bilans, rachunek zysków i strat, sprawozdanie Rady Nadzorczej, raport biegłego rewidenta) nie było opatrzone klauzulą poufności.Ujawnione fakty dotyczyły procentowych zmian wartości zobowiązań Spółki (rok 2012 do roku 2011) oraz informacji, że zobowiązania przekraczają wartość aktywów Spółki co jest przesłanką do ogłoszenia upadłości.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: