Członkowie zarządu objęci są zakazem konkurencji z mocy prawa. Dlaczego?

Są to osoby, które zarządzają spółką, utrzymują relacje z klientami, dostawcami i pracownikami. Mają wiedzę o opłacalności biznesu i o tym, jak go prowadzić. W zasadzie mogą w każdej chwili robić to samo, tylko na własny rachunek. Najczęściej oczywiście wykorzystują tę wiedzę w interesie spółki. Jeżeli jednak zdecydują się na prowadzenie działalności konkurencyjnej, to jest ona dla spółki szczególnie dotkliwa.

Ta wyjątkowa sytuacja członków zarządu powoduje, że z mocy prawa, bez zawierania żadnej umowy, są oni związani zakazem konkurencji w czasie pełnienia swojej funkcji. Zakaz ten ustaje jednak z chwilą, z którą wygasa mandat członka zarządu.

Ustawowy zakaz konkurencji członka zarządu można porównać do zakazu konkurencji w czasie trwania umowy o pracę. Przestaje obowiązywać wtedy, gdy jest najbardziej potrzebny.

Jeżeli spółka chce, by członek zarządu był związany zakazem konkurencji po wygaśnięciu mandatu (tj. odwołaniu, rezygnacji lub upływie kadencji), musi zawrzeć z nim umowę o zakazie konkurencji po ustaniu funkcji członka zarządu. Jest to jednak całkiem odrębne zagadnienie, które opiszę w innym wpisie.

Zakres ustawowego zakazu konkurencji członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej jest taki sam. Został on uregulowany odpowiednio w art. 211 k.s.h. i art. 380 k.s.h.

Zakres zakazu konkurencji

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami członek zarządu nie może bez zgody spółki:

  • zajmować się interesami konkurencyjnymi,
  • uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej,
  • uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek organu,
  • być wspólnikiem w konkurencyjnej spółce kapitałowej, w przypadku posiadania w niej co najmniej 10% udziałów albo akcji bądź prawa do powołania co najmniej jednego członka zarządu.

Przepisy kodeksu spółek handlowych pozwalają na rozszerzenie lub ograniczenie zakresu zakazu konkurencji w umowie spółki lub statucie. W interesie wspólników będzie leżało oczywiście rozszerzenie zakazu konkurencji, na przykład o każdy przypadek bycia wspólnikiem w spółce kapitałowej, niezależnie od ilości posiadanych udziałów.

Zgoda spółki na prowadzenie działalności konkurencyjnej

Jeżeli umowa spółki lub statut nie stanowią inaczej, zgody na prowadzenie działalności konkurencyjnej udziela organ uprawniony do powoływania zarządu. W zależności od tego, w jaki sposób powoływany jest zarząd, wymagana będzie zgoda wyrażona w uchwale zgromadzenia wspólników, uchwale rady nadzorczej lub w oświadczeniu wspólnika uprawnionego do powoływania członka zarządu, jeżeli wspólnikowi przysługuje takie prawo.

Praktyka pokazuje, że członkowie zarządu bardzo często zapominają o obowiązku uzyskania zgody na prowadzenie działalności konkurencyjnej. Dzieje się tak przeważnie dlatego, że członkami zarządu często bywają wspólnicy, którzy jednocześnie prowadzą kilka spółek o tym samym przedmiocie działalności. Tak długo, jak wspólnicy mają wspólną wizję i wspólne interesy, sytuacja ta nie ma praktycznego wymiaru. Problem pojawia się zazwyczaj wtedy, gdy wspólnicy zamierzają się rozstać i jeden z nich przenosi swoją aktywność gospodarczą do spółki konkurencyjnej. Wtedy ustawowy zakaz konkurencji członka zarządu okazuje swoją rzeczywistą moc.

Bądź na bieżąco!

Zapisując się, wyrażasz zgodę na przesyłanie na podany adres e-mail informacji o nowościach, produktach, usługach, promocjach i ofertach bloga Tajemnica Przedsiębiorstwa.

Wiadomości wysyłam nieczęsto, a Twoje dane będą u mnie bezpieczne.

Zapisałeś się, sprawdź swoją skrzynkę e-mail i potwierdź chęć otrzymywania moich listów.