Slider

Zasada relatywnej tajemnicy. Przykłady środków bezpieczeństwa.

Dlaczego przedsiębiorcy przegrywają sprawy o naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa?

Najczęściej nie udaje im się wykazać, że utworzyli prawo tajemnicy przedsiębiorstwa.

Tymczasem informacja tylko wtedy staje się tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli przedsiębiorca ma wolę, by była ona tajemnicą i wola ta jest rozpoznawalna dla innych osób. Mówiąc wprost – otoczenie musi wiedzieć, że cenimy i chronimy swoje tajemnice.

Bez takiej woli, nawet dorozumianej, informacja może mieć wartość gospodarczą, może być nieznana poza firmą, ale nie będzie tajemnicą.1 Każdy będzie mógł z niej skorzystać bez ograniczeń. W praktyce oczywiście najczęściej będzie to odchodzący pracownik.

Przedsiębiorca  musi zatem chcieć, by informacja była tajemnicą, musi to zakomunikować odbiorcom informacji oraz podjąć „niezbędne” lub „rozsądne w danych w danych okolicznościach” działania w celu zachowania poufności informacji (art. 11 UZNK i art. 39 ust 2 TRIPS). Te rozsądne w danych okolicznościach działania nazywane są zasadą relatywnej tajemnicy.

Hasło pod klawiaturą

W pierwszym odruchu chciałem napisać, że wystarczy zastosować zdrowy rozsądek, gdy uzmysłowiłem sobie, że w większości przegranych spraw właśnie tego zdrowego rozsądku zabrakło.

Przechowywanie hasła dostępu do komputera pod klawiaturą nie jest tylko obiegowym żartem.

To rzeczywistość. Oczywiście zabawna, ale nie dla przedsiębiorcy, który dowiaduje się, że jego dane transakcyjne, lista klientów i dostawców, itp., mogą być wykorzystane przez każdego. W tym przez odchodzącego pracownika w pierwszej kolejności.

Dlatego przedsiębiorca nie może zdać się na zdrowy rozsądek, tym bardziej, że chodzi tu o zdrowy rozsądek pracowników, a nie jego własny. A wszyscy wiemy, że statystyka jest nieubłagana i wśród wielu rozsądnych pracowników znajdzie się ten jeden rozsądny inaczej.

Dlatego zdrowy rozsądek należy wzmocnić odpowiednimi działaniami.

Zasada relatywnej tajemnicy

Działania przedsiębiorcy powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z informacją, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych.2, 3 Są to zarówno działania prawne, jak i fizyczne.

Warto tu zwrócić uwagę na jeden z najnowszych wyroków dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa, w którym jest mowa o stosowaniu minimalnych środków zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., IACa 1024/12, stwierdził, że „nie jest tu wymagane podjęcie jakichś nadzwyczajnych środków zabezpieczenia, lecz jedynie zabezpieczeń niezbędnych,MP900385264 wręcz minimalnych na określonym polu pozyskiwania danych. Dlatego zabezpieczenie danych utrwalonych na elektronicznych nośnikach wymaga ograniczenia dostępu do nich poprzez wprowadzenie haseł dla określonego kręgu osób, co powodowa Spółka uczyniła”. Mimo tak korzystnego punktu widzenia dla przedsiębiorcy w tej sprawie, zalecam daleko idącą ostrożność w doborze środków bezpieczeństwa. W innych okolicznościach sąd może mieć bardziej rygorystyczne stanowisko.

Czyli upraszczając, żeby dostać się do informacji, trzeba naruszyć jakieś zabezpieczenia. Nie muszą to być zabezpieczenia ekstremalne. Mają być rozsądne w danych okolicznościach.

W pewnych okolicznościach wystarczy samo poinformowanie odbiorcy informacji o tym, że otrzymuje naszą tajemnicę przedsiębiorstwa, w innych zaś wymagane będzie zastosowanie większej ilości zabezpieczeń. Wszystko zależy od rodzaju informacji, rodzaju i wielkości przedsiębiorstwa.

Zgłaszający się do mnie przedsiębiorcy zazwyczaj bardzo wysoko wyceniają swoje szkody związane z naruszeniem tajemnicy przedsiębiorstwa. W grę wchodzą setki tysięcy złotych, czasami miliony. Dzieje się to jednak po fakcie, gdy przedsiębiorca już stracił klientów lub projekty, nad którymi pracował odchodzący pracownik, albo czuje bezpośrednie niebezpieczeństwo ich utraty. Wtedy pieniądze się nie liczą.MP900385311

Z drugiej strony, gdy rozmawiamy przed powstaniem szkody na temat wprowadzenia polityki ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, często okazuje się, że mamy do czynienia z „małą firmą” nie mającą środków i czasu na zabezpieczenia. Do przemyślenia.

Jakie środki bezpieczeństwa stosować, aby zabezpieczyć tajemnicę przedsiębiorstwa?

Umowa o zachowaniu poufności (NDA) jest najlepszym prawnym zabezpieczeniem informacji. Należy ją stosować niezależnie od innych zabezpieczeń. Gdy nie jest możliwe zawarcie umowy o zachowaniu poufności, a chcemy lub musimy przekazać informacje poufne, należy przed przekazaniem informacji poinformować odbiorcę o tym, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa. Z prawnego punktu widzenia, jest to absolutne minimum.

Poniżej zamieszczam listę przykładowych i najprostszych zabezpieczeń, które składają się na zasadę relatywnej tajemnicy:

  • zawieranie umów o zachowaniu poufności,
  • informowanie odbiorców informacji, w tym pracowników, zleceniobiorców, dostawców, odbiorców, itp., o tym, że informacja jest poufna i powinni zachować ją w poufności,
  • stosowanie zasady „need to know”, czyli udostępnianie informacji tylko tym osobom, którym jest ona potrzebna; w uproszczeniu zasada ta zapobiega temu, by informacja była dostępna dla każdego, kto ma na to ochotę,
  • wprowadzenie zasady niszczenia zbędnych dokumentów i zasady czystego biurka,
  • zamykanie ważnych dokumentów w szafach z zamkiem lub w sejfie,
  • wprowadzenie indywidualnych haseł dostępu do komputerów i systemu informatycznego,
  • indywidualne hasła dostępu do baz danych,
  • monitoring i ograniczenia dostępu pracowników do ważnych pomieszczeń,
  • monitorowanie gości,
  • zabezpieczanie informacji podczas negocjacji, wprowadzenie zasad informowania pracowników o informacjach poufnych, klasyfikowanie informacji,
  • wprowadzenie zasad stosowania social media przez pracowników,
  • regularne szkolenia,
  • wywiad końcowy z odchodzącym pracownikiem.

Nie są to oczywiście wszystkie możliwe zabezpieczenia, ale z pewnością ich prawidłowe stosowanie pozwoli na wykazanie, że firma posiada tajemnicę przedsiębiorstwa. Jeżeli nie wykażemy przed sądem, że posiadamy prawo tajemnicy przedsiębiorstwa, to znaczy, że go po prostu nie mamy.

Wykazanie faktu istnienia prawa tajemnicy przedsiębiorstwa jest pierwszym i najważniejszy krokiem w razie sporu o naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Jest warunkiem dla wszystkich roszczeń.

A jakie środki zabezpieczające tajemnicę przedsiębiorstwa są stosowane w Waszych firmach? I jak je oceniacie – są skuteczne, czy nie?

  1. Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 3 października 2000 r., I CKN 304/00
  2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r., IV CKN 211/01
  3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r., I CKN 1159/00

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: