Tarcza 4.0. Wcześniejsze rozwiązanie zakazu konkurencji. Wzór wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji.

Tarcza 4.0. Wcześniejsze rozwiązanie zakazu konkurencji. Wzór wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji.

Tarcza 4.0 a zakaz konkurencji

Tarcza 4.0 pozwala na wcześniejsze rozwiązanie zakazu konkurencji przez jedną ze stron, a dokładnie, to przez tę stronę, na rzecz której zakaz konkurencji został zastrzeżony.

Wprowadzony Tarczą 4.0 przepis art. 15 gf ustawy antykryzysowej (dokładny opis pod artykułem), przewiduje w pewnych sytuacjach prawo do wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji. Prawo to podlega następującym zasadom:

1) istnieje tylko w okresie obowiązywania zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19,

2) dotyczy wyłącznie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu:

a) stosunku pracy,

b) umowy agencyjnej,

c) umowy zlecenia,

d) innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia

1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,

e) umowy o dzieło,

3) przysługuje wyłącznie tej stronie umowy, na rzecz której ustanowiono zakaz działalności konkurencyjnej, czyli pracodawcy, dającemu zlecenie w umowie agencyjnej, zleceniodawcy, zamawiającemu, itd.,

4) umowa o zakazie konkurencji może być rozwiązana z zachowaniem 7 dniowego terminu wypowiedzenia, co oznacza, że ulega ona rozwiązaniu po 7 dniach od otrzymania wypowiedzenia przez drugą stronę.  

Tarcza 4.0 daje pozwala na wypowiedzenie niemal wszystkich zakazów konkurencji

Zakres stosowania ustawy jest bardzo szeroki. Warto zwrócić uwagę, że możliwość wypowiedzenia zakazu konkurencji po ustaniu umowy dotyczy również każdej „innej umowy o świadczenie usług”, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. W praktyce oznacza to możliwość wypowiedzenia zakazu konkurencji po ustaniu niemal każdej umowy o świadczenie usług, czyli np. kontraktów menedżerskich, umów B2B. Podkreślić trzeba, że ustawa dopuszcza rozwiązanie zakazu konkurencji po ustaniu umowy, a nie czasie jej obowiązywania. Jest to istotna różnica.

Jest to dosyć mocna interwencja w stosunki umowne i muszę przyznać, że jestem zdziwiony, że akurat tutaj rząd postanowił pomóc przedsiębiorcom. Tym bardziej, że w obecnych warunkach przedsiębiorcom bardziej chyba zależy na zabezpieczeniu się przed konkurencją ze strony byłego współpracownika, niż na zwalnianiu go z zakazu konkurencji.

Potrzebujesz porady prawnej w sprawie zakazu konkurencji?

Zapytaj mnie o telefoniczną konsultację.

+48 604239125 

[email protected]

Robert Solga
radca prawny

Tarcza 4.0 i wypowiedzenie umowy o zakazie konkurencji. Konsekwencje dla pracodawcy lub zleceniodawcy

Przedsiębiorcy, którzy świadomie stosują umowy o zakazie konkurencji, przewidują w swoich umowach możliwość ich wcześniejszego rozwiązania. Jest to normalny wentyl bezpieczeństwa, na wypadek uznania, że zakaz konkurencji nie jest już potrzebny, albo że koszty jego utrzymywania nie są ekonomicznie uzasadnione. Zazwyczaj okres wypowiedzenia jest jednak dłuższy niż 7 dni. Nowe zasady pozwolą więc dosyć szybko rozwiązać umowę o zakazie konkurencji.

Negatywne konsekwencje wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji

Wypowiedzenie umowy o zakazie konkurencji to nieodwracalna decyzja. Zanim to zrobisz wyobraź sobie co się stanie, gdy twój były pracownik zacznie prowadzić działalność konkurencyjną albo zatrudni się u konkurenta. Jakie będą tego konsekwencje? Czy będzie w stanie przejąć twoich klientów i ile na tym stracisz.

Być może utrzymanie zakazu konkurencji i dalsze płacenie odszkodowania jest bardziej opłacalne, niż utrata klientów w związku ze zwolnieniem pracownika z zakazu konkurencji.

Wszyscy klienci, którzy trafili do mnie w związku z konkurencją ze strony swojego byłego pracownika, a było ich wielu, mówili, że z przyjemnością zapłaciliby temu pracownikowi odszkodowanie na podstawie umowy o zakazie konkurencji, byleby tylko nie przejmował ich klientów. Przypadek? Nie sądzę.  

Korzyści wynikające z wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji

Nowe przepisy dają pracodawcom i innym podmiotom, na rzecz których zastrzeżono zakaz konkurencji (zleceniodawcom, zamawiającym, dającym zlecenie, itp.), następujące korzyści.

Po pierwsze – Tarcza 4.0 daje możliwość wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji, jeżeli umowa w ogóle nie przewidywała takiej możliwości

Jeżeli w umowie o zakazie konkurencji nie przewidziano możliwości jej wcześniejszego rozwiązania, to nowe przepisy w ogóle pozwalają na takie rozwiązanie.

Jest to bardzo duża korzyść, ponieważ co do zasady umowy o zakazie konkurencji, o ile nie przewidują możliwości wcześniejszego ich rozwiązania, czyli są po prostu źle napisane, są nierozwiązywalne.

Ma to oczywiście praktyczne znaczenie tylko w odniesieniu do tych zakazów konkurencji, które są odpłatne, jak na przykład po ustaniu stosunku pracy. Pozostałe zakazy konkurencji, jak zakaz konkurencji po ustaniu umowy agencyjnej, zlecenia, o dzieło lub umowy o świadczenie usług, w wielu wypadkach mogą być nieodpłatne. Wtedy wypowiadanie zakazu konkurencji przez podmiot, na rzecz którego zastrzeżono ten zakaz, nie ma uzasadnienia ekonomicznego.

Po drugie – Tarcza 4.0 skraca okres wypowiedzenia zakazu konkurencji

W zdecydowanej większości znanych mi umów o zakazie konkurencji, a widziałem ich naprawdę dużo, okres wypowiedzenia jest dłuższy, niż 7 dni. Trwa kilka tygodni, miesiąc, a czasami jest jeszcze dłużej. Dlatego nowe przepisy są korzystne, ponieważ pozwalają na skrócenie okresu wypowiedzenia do 7 dni. 

Po trzecie – pozostaje nadal ochrona wynikająca z tajemnicy przedsiębiorstwa

Niewielka to pociecha, ale nawet po ustaniu zakazu konkurencji pracodawca lub zleceniodawca podlega ochronie na podstawie tajemnicy przedsiębiorstwa i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wypowiadając umowę warto o tym przypomnieć pracownikowi lub innemu współpracownikowi. Wzór wypowiedzenia zakazu konkurencji, który będzie dostępny po wejściu w życie Tarczy 4.0, będzie to uwzględniał.

Korzyści dla pracownika lub zleceniobiorcy

Po upływie okresu wypowiedzenia ustaje zarówno zakaz konkurencji, jak i obowiązek wypłacania odszkodowania lub wynagrodzenia za ten zakaz.

Każda sytuacja jest inna, niemniej możliwość podjęcia pracy w wyuczonym zawodzie w branży, w której ma się doświadczenie, z reguły daje większe korzyści, niż odszkodowanie za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej.

Tak więc wypowiedzenie zakazu konkurencji raczej leży w interesie byłego pracownika lub zleceniodawcy, chyba że znalazł satysfakcjonującą pracę poza zakresem działalności byłego pracodawcy albo zakaz konkurencji to tak zwany „złoty spadochron”, co w prywatnych firmach zdarza się stosunkowo rzadko.

Trzeba pamiętać, że ustanie zakazu konkurencji nie powoduje ustania obowiązku respektowania tajemnicy przedsiębiorstwa byłego pracodawcy/zleceniodawcy oraz przestrzegania zasad uczciwej konkurencji, ale jest to tak zwana oczywista oczywistość.

Wzór wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji

Tu znajdziesz wzór wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji na podstawie omawianej ustawy.

Źródła:

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568, 695 i 875).


Czy można chronić klientów w branży transportowej? Zakaz konkurencji dla spedytora jako sposób na zabezpieczenie bazy klientów.

Czy można chronić klientów w branży transportowej? Zakaz konkurencji dla spedytora jako sposób na zabezpieczenie bazy klientów.

Masz wrażenie, że nie nadążasz z „produkowaniem” spedytorów na potrzeby innych firm?

Dostałeś kiedyś wypowiedzenie od pracownika, który cię zapewniał, że chce odpocząć, zająć się poprawą zdrowia albo czymś innym? Będzie pracował w kwiaciarni żony albo nie będzie pracował w ogóle, bo ma na to środki. Jest wypalony i chce odejść natychmiast, a jeżeli to jest niemożliwe, to chce otrzymać urlop. Gdybyś nie wyraził zgody na urlop, to uprzedza, że skorzysta ze zwolnienia lekarskiego?

(więcej…)
Zakaz konkurencji w umowie zlecenia i umowie cywilnoprawnej

Zakaz konkurencji w umowie zlecenia i umowie cywilnoprawnej

Czy zakaz konkurencji w umowie zlecenia, w umowie o dzieło, albo w innej umowie cywilnoprawnej jest możliwy?

Osoby zatrudnione na takich podstawach prawnych są równie niebezpieczne dla przedsiębiorcy, jak pracownicy. Kończąc współpracę mają czasami wiedzę, która pozwala im skutecznie rywalizować z firmą, która je zatrudniła. Posiadają know-how firmy, znają jej klientów, ceny, źródła zaopatrzenia.

Zakaz konkurencji w umowie zlecenia czy umowie o dzieło to naturalna forma zabezpieczenia się przed konkurencją. Oczywiście, taki zakaz powinien uzupełniać umowę o zachowaniu poufności, która powinna być standardem (więcej: Umowa o zachowaniu poufności (NDA). Wszystko, co chcesz wiedzieć.)

W tym artykule opisuję zasady zakazu konkurencji w umowach, w których zleceniobiorca nie jest przedsiębiorcą. Umowa o zakazie konkurencji z przedsiębiorcą podlega innym zasadom.

Więcej:

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami (B2B)

Zakaz konkurencji w umowie agencyjnej

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Zakaz konkurencji członka zarządu

82.323 zł kary umownej za złamanie zakazu konkurencji przez zleceniobiorcę i nieodpłatny zakaz konkurencji w umowie zlecenia

Nieodpłatny zakaz konkurencji w umowie zlecenia mieści się w granicach swobody umów

Zakaz konkurencji w umowie cywilnoprawnej 

Umową cywilnoprawną jest każda umowa, która nie jest umową o pracę. Jest nią więc umowa zlecenia, umowa o dzieło, umowa o świadczenie usług, umowa agencyjna, umowa pośrednictwa oraz inne, nienazwane umowy.

Zakaz konkurencji w umowie cywilnoprawnej jest co do zasady dopuszczalny i zgodny z prawem, przy czym inne są zasady w umowach między przedsiębiorcami, a inne w umowach, w której zleceniobiorca nie jest przedsiębiorcą.

Umowy, w których zleceniobiorca nie jest przedsiębiorcą, to z reguły takie, kiedy strony równie dobrze mogły zawrzeć umowę o pracę, ale wybrały umowę zlecenie lub inną umowę cywilnoprawną. Poza tym zdarzają oczywiście się umowy jednorazowe, dotyczące wykonania określonego dzieła lub zlecenia.

Potrzebujesz porady prawnej w sprawie zakazu konkurencji?

Zapytaj mnie o telefoniczną konsultację.

+48 604239125 

[email protected]

Robert Solga
radca prawny

Zakaz konkurencji w umowie zlecenia, umowie dzieło (umowie cywilnoprawnej)

O ile zakaz konkurencji w relacjach z pracownikami jest dobrze uregulowany, to inaczej wygląda to w odniesieniu do zakazu konkurencji w umowie cywilnoprawnej, jaką jest umowa zlecenie, umowa o dzieło, czy jakakolwiek inna umowa o świadczenie usług.

Taki zakaz konkurencji jest dopuszczalny na podstawie zasady swobody umów. Zgodnie z tą zasadą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 353 (1) k.c.).

W skrócie – umawiajcie się jak chcecie, ale bez przesady. Jeżeli zakaz konkurencji w umowie zlecenia wykracza poza zasadę swobody umów, to jest nieważny (art. 58 k.c.).

Dlatego tak ważne jest zachowanie zdrowego rozsądku przy proponowaniu zakazu konkurencji. W końcu chodzi o to, by rzeczywiście chronił, a nie stwarzał pozory ochrony. Nie chcesz chyba dowiedzieć się wtedy, gdy najbardziej potrzebujesz skutecznego zakazu konkurencji, że jest on nieważny.

Czy zakaz konkurencji w umowie zlecenia musi być odpłatny? Skutki braku wynagrodzenia za zakaz konkurencji w umowie zlecenia

Nieodpłatny zakaz konkurencji w czasie trwania umowy zlecenia co do zasady nie budzi wątpliwości. Problem dotyczy zakazu konkurencji po ustaniu umowy zlecenia. Wtedy odpłatność często decyduje o tym, czy zakaz konkurencji jest ważny. 

W jednym z pierwszych wyroków w omawianym temacie Sąd Najwyższy uznał, że nieodpłatny zakaz konkurencji po rozwiązaniu umowy zlecenia jest nieważny, ponieważ jest sprzeczny z zasadą swobody umów (wyrok SN z dnia 11 września 2003 r., sygn. III CKN 579/01).

W późniejszych wyrokach Sąd Najwyższy złagodził stanowisko, dopuszczając w pewnych wypadkach nieodpłatny zakaz konkurencji, głównie w relacjach między przedsiębiorcami.

Zdaniem Sądu Najwyższego wprowadzenie w umowie o świadczenie usług klauzuli konkurencyjnej bez ekwiwalentu, z zastrzeżeniem kary umownej za jej naruszenie, mimo braku symetrii, mieści się w granicach swobody kontraktowej i nie narusza właściwości tego stosunku prawnego (wyrok SN z dnia 5 grudnia 2013 r., V CSK 30/13), a uzgodnienie odrębnego wynagrodzenia nie jest samoistną przesłanką skuteczności zakazu konkurencji (wyrok SN z dnia 5 marca 2019 r., II CSK 58/18).

Sąd Najwyższy podkreśla, że każda umowa powinna być oceniana indywidualnie pod kątem naruszenia zasad swobody kontraktowania i zasad współżycia społecznego. Należy rozważyć między innymi, czy zakaz konkurencji jest wynikiem nadużycia silniejszej pozycji kontraktowej, wykorzystania słabszej strony, czy też został wprowadzony do umowy między równorzędnymi, działającymi swobodnie podmiotami. Umowa obiektywnie niekorzystna dla jednej ze stron może być uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego tylko wtedy, gdy taki jej kształt był wynikiem wykorzystania silniejszej pozycji kontrahenta przez narzucenie słabszej stronie treści rażąco dla niej niekorzystnej.

Podsumowując, z większym stopniem prawdopodobieństwa sąd uzna za nieważny nieodpłatny zakaz konkurencji w umowie zlecenia, która swoją funkcją zbliża się do umowy o pracę lub w innej umowie, w której zleceniobiorca nie jest przedsiębiorcą, niż w umowie zawartej w obrocie profesjonalnym. 

Trzeba zatem uwzględnić, że stosowanie nieodpłatnego zakazu konkurencji w umowie zlecenia lub o dzieło pociąga za sobą ryzyko nieważności takiego zakazu.  

Co powinien zawierać zakaz konkurencji w umowie zlecenia lub umowie o dzieło

Zakaz konkurencji w umowie zlecenia lub umowie o dzieło, żeby był skuteczny, powinien określać:

1) sprzedaż jakich towarów lub usług stanowi działalność konkurencyjną oraz w jakich formach nie wolno konkurować ze zleceniodawcą,

2) okres obowiązywania zakazu konkurencji, który z jednej strony powinien należycie chronić interes zleceniodawcy, a jednocześnie nie powinien być nadmiernie dotkliwy dla zleceniobiorcy,

3) wynagrodzenie za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej, jeżeli w konkretnej sytuacji dojdziemy do wniosku, że brak takiego wynagrodzenia rodzi ryzyko nieważności umowy,

4) karę umowną za naruszenie zakazu konkurencji, wraz z możliwością dochodzenia odszkodowania ją przewyższającego.

Można jeszcze określić zakres terytorialny zakazu konkurencji. Będzie to dobrze widziane, ale nie jest niezbędne. Jeżeli nie podamy zakresu terytorialnego, zakaz konkurencji będzie obowiązywał na całym obszarze działania zleceniodawcy.

Odpowiedzialność za naruszenie zakazu konkurencji w umowie zlecenia

W razie naruszenia zakazu konkurencji zleceniobiorca powinien naprawić szkodę, na którą składają się straty zleceniodawcy oraz zyski, które zleceniodawca utracił na skutek naruszenia zakazu konkurencji (art. 363 k.c.).

Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest wprowadzenie do umowy kary umownej, wraz z możliwością dochodzenia odszkodowania ją przewyższającego. Kara umowna działa prewencyjnie i upraszcza prowadzenie sprawy sądowej. Jeżeli kara umowna nie pokryje szkody w pełnej wysokości, będzie można dochodzić odszkodowania uzupełniającego, do pełnej wysokości szkody (art. 484 k.c.).

Więcej:

Kara umowna za naruszenie zakazu konkurencji

Jak wyliczyć odszkodowanie za przejęcie klientów?

Podsumowanie

Jeżeli potrzebujesz pomocy przy napisaniu umowy o zakazie konkurencji, to zapraszam do kontaktu. Jeżeli już podpisałeś taką umowę, niezależnie od tego, czy jesteś dającym zlecenie czy też zleceniobiorcą, możemy sprawdzić jej skuteczności. Sprawdzimy, czy zakaz konkurencji wiąże, a jeżeli tak, to w jakim zakresie.

Zakaz konkurencji w umowie agencyjnej

Zakaz konkurencji w umowie agencyjnej

Zakaz konkurencji w umowie agencyjnej, żeby był ważny, musi spełniać kilka warunków. Dlatego bardzo ważne jest ustalenie, czy mamy do czynienia z umową agencyjną, czy też inną umową cywilnoprawną, jak umowa zlecenie, umowa o świadczenie usług, umowa pośrednictwa, itp.

Decydujące znaczenie ma nie nazwa umowy, ale to, na co strony się umówiły.

Często zdarza się, że strony nazwały umowę umową zlecenia, o współpracy, o pośrednictwo handlowe, o świadczenie usług albo inaczej, a w rzeczywistości jest to umowa agencyjna. Wtedy do zakazu konkurencji w takiej umowie stosujemy przepisy dotyczące umowy agencyjnej, a nie zasadę swobody umów. Umowa agencyjna jest bowiem umową cywilnoprawną, w której zakaz konkurencji został szczegółowo uregulowany.

(więcej…)
Koronawirus. Wypowiedzenie umowy o pracę a zakaz konkurencji i tajemnica handlowa. Jak uchronić się przed przejęciem klientów przez byłego pracownika.

Koronawirus. Wypowiedzenie umowy o pracę a zakaz konkurencji i tajemnica handlowa. Jak uchronić się przed przejęciem klientów przez byłego pracownika.

Kryzys wywołany epidemią koronawirusa powoduje, że pracodawcy masowo wypowiadają umowy o pracę. Zwalniają nie dlatego, że chcą, ale dlatego, że muszą. Z ciężkim sercem składają wypowiedzenie umowy o pracę również pracownikom, z którymi są od lat, którzy są bardzo wartościowi, a czasem wręcz kluczowi. Sytuacje bywają niezwykle trudne, ponieważ obie strony chętnie dalej kontynuowały by współpracę. 

Niestety w ten sposób na rynek pracy często trafia wysoko wykwalifikowany pracownik, który wkrótce może stać się Twoim najgroźniejszym konkurentem. 

(więcej…)
Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami (B2B)

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami (B2B)

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami, znany też jako zakaz konkurencji B2B, jest bardzo mylącym określeniem. Jest workiem, do którego wrzuca się każdą tego typu umowę, jakby był tylko jej jeden rodzaj.

Tymczasem, w przeciwieństwie do precyzyjnie uregulowanej umowy o zakazie konkurencji z pracownikiem, prawo praktycznie nie reguluje umowy o zakazie konkurencji między przedsiębiorcami.

(więcej…)