Robert Solga

radca prawny

Zakaz konkurencji członka zarządu

20 sierpnia 2013

Zakaz konkurencji obowiązuje członka zarządu z mocy prawa, bez potrzeby podpisywania umowy o zakazie konkurencji.

Dlaczego? 

Umowa o zachowaniu poufności

Ponieważ jest to osoba, która zarządza spółką, utrzymuje relacje z klientami, dostawcami i pracownikami. Ma wiedzę o opłacalności biznesu i o tym, jak go prowadzić. W zasadzie może w każdej chwili robić to samo, tylko na własny rachunek. Najczęściej oczywiście wykorzystuje tę wiedzę w interesie spółki. Jeżeli jednak zdecyduje się na prowadzenie działalności konkurencyjnej, to jest ona dla spółki szczególnie dotkliwa.

Ta wyjątkowa sytuacja członków zarządu powoduje, że z mocy prawa, bez zawierania żadnej umowy, są oni związani zakazem konkurencji w czasie pełnienia swojej funkcji. Zakaz ten ustaje jednak z chwilą, z którą wygasa mandat członka zarządu.

Zakaz konkurencji członka zarządu, obowiązujący z mocy prawa, można porównać do zakazu konkurencji w czasie trwania umowy o pracę. Przestaje obowiązywać wtedy, gdy jest najbardziej potrzebny.

Jeżeli spółka chce, by członek zarządu był związany zakazem konkurencji po wygaśnięciu mandatu (tj. odwołaniu, rezygnacji lub upływie kadencji), musi zawrzeć z nim umowę o zakazie konkurencji po ustaniu funkcji członka zarządu.  

Przeczytaj też: 6 rzeczy, które musisz wiedzieć o umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, zanim ją podpiszesz

Zakaz konkurencji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i w spółce akcyjnej jest praktycznie taki sam. Został on uregulowany odpowiednio w art. 211 k.s.h. i art. 380 k.s.h.

Zakres zakazu konkurencji członka zarządu

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami członek zarządu nie może bez zgody spółki:

  • zajmować się interesami konkurencyjnymi,
  • uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej,
  • uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek organu,
  • być wspólnikiem w konkurencyjnej spółce kapitałowej, w przypadku posiadania w niej co najmniej 10% udziałów albo akcji bądź prawa do powołania co najmniej jednego członka zarządu.

Przepisy kodeksu spółek handlowych pozwalają na rozszerzenie lub ograniczenie zakresu zakazu konkurencji w umowie spółki lub statucie. W interesie wspólników będzie leżało oczywiście rozszerzenie zakazu konkurencji, na przykład o każdy przypadek bycia wspólnikiem w spółce kapitałowej, niezależnie od ilości posiadanych udziałów.

Ponadto oczywiście nie ma przeszkód, a w zasadzie jest to dobrym zwyczajem, by zawrzeć z członkiem zarządu umowę o zakazie konkurencji i umownie rozszerzyć zakres zakazu konkurencji.

Zgoda spółki na prowadzenie działalności konkurencyjnej

Jeżeli umowa spółki lub statut nie stanowią inaczej, zgody na prowadzenie działalności konkurencyjnej udziela organ uprawniony do powoływania zarządu. W zależności od tego, w jaki sposób powoływany jest zarząd, wymagana będzie zgoda wyrażona w uchwale zgromadzenia wspólników, uchwale rady nadzorczej lub w oświadczeniu wspólnika uprawnionego do powoływania członka zarządu, jeżeli wspólnikowi przysługuje takie prawo.

Praktyka pokazuje, że członkowie zarządu bardzo często zapominają o obowiązku uzyskania zgody na prowadzenie działalności konkurencyjnej. Dzieje się tak przeważnie dlatego, że członkami zarządu często bywają wspólnicy, którzy jednocześnie prowadzą kilka spółek o tym samym przedmiocie działalności. Tak długo, jak wspólnicy mają wspólną wizję i wspólne interesy, sytuacja ta nie ma praktycznego wymiaru. Problem pojawia się zazwyczaj wtedy, gdy wspólnicy zamierzają się rozstać i jeden z nich przenosi swoją aktywność gospodarczą do spółki konkurencyjnej. Wtedy ustawowy zakaz konkurencji członka zarządu okazuje swoją rzeczywistą moc.

W razie naruszenia zakazu konkurencji członek zarządu ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą. 

Więcej: Odpowiedzialność członka zarządu za naruszenie zakazu konkurencji

Jeżeli potrzebujesz pomocy w związku z zakazem konkurencji członka zarządu, zapraszam do kontaktu.

Robert Solga

Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się ze mną: 
+48 662050782 lub robert.solga@solga.pl

Komentarze

3 komentarze

  1. Kasia

    Witam
    czy zajmował się już Pan tematem zakazem konkurencji członka zarządu po ustaniu mandatu? Czy będzie to umowa cywilnoprawna podobna do umów zawieranych z konktrahentami czy będzie musiała spełniać jakieś dodatkowe wymagania, aby być skuteczną, np. jak kwestia odszkodowania etc.

    Odpowiedz
  2. Robert Solga

    Witam,
    umowa o zakazie konkurencji z członkiem zarządu po ustaniu stosunku pracy nie różni się od standardowej umowy o zakazie konkurencji. Trzeba jednak zwrócić szczególną uwagę na zasady reprezentacji. Taką umowę w imieniu spółki powinna podpisać rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany przez zgromadzenie wspólników do zawierania umów z członkami zarządu. W tym ostatnim wypadku bardzo ważny jest zakres pełnomocnictwa. Cywilnoprawna umowa o zakazie konkurencji również powinna przewidywać odszkodowanie, najlepiej na takich samych zasadach, jak w umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.
    Pozdrawiam

    Odpowiedz
  3. Paweł

    a co w przypadku posiadania przez członkach zarządu większościowego pakietu udziału. W tym wypadku pełnomocnik do sporu sądowego z nim nie zostanie wybrany.

    Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *